W polskim prawie istnieje, od niedawna, instytucja zarządcy sukcesyjnego. Oznacza to ni mniej ni więcej, że każda osoba, która prowadzi działalność a także wspólnik spółki może, jeszcze za życia ustanowić zarząd sukcesyjny nad swoim przedsiębiorstwem. W sytuacji zaś, gdyby tego nie uczynił, to po jego śmierci, prawo powołania zarządcy sukcesyjnego przysługuje jego spadkobiercom i zapisobiercom. Podpowiadam, kim jest zarządca sukcesyjny i jaki jest zakres jego działania? Jak ustanowić zarządcę sukcesyjnego?
Kim jest zarządca sukcesyjny?
Zarządca sukcesyjny to nie kto inny jak osoba, która po śmierci przedsiębiorcy, nawet tego prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, przejmie obowiązki prowadzenia przedsiębiorstwa. Co istotne, zarząd sukcesyjny ma charakter wyłącznie tymczasowy i w zależności od sytuacji należy zgłosić jego wygaśnięcie do CEIDG.
Jakie są cele zarządu sukcesyjnego?
- Przedsiębiorstwo zachowuje płynność działania po śmierci właściciela.
- Zarządca sukcesyjny już po śmierci przedsiębiorcy może zając się prowadzeniem firmy.
- Umowy z obecnymi pracownikami nadal pozostają w mocy.
- Można zachować ciągłość podpisanych kontraktów.
- Zarządca może szybko uzyskać potwierdzenie możliwości wykonywania koncesji lub zezwoleń.
Co istotne, zarządca sukcesyjny może dysponować rachunkiem bankowym przedsiębiorcy, wykorzystywanym przy prowadzeniu przedsiębiorstwa.
Kto może być zarządcą sukcesyjnym?
Zarządcą sukcesyjnym może być każda dorosła osoba fizyczne, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może więc nią zostać osoba, której prawomocnie orzeczono:
- zakaz prowadzenia działalności gospodarczej,
- środek karny lub inny środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.
Co istotne, zarządcą sukcesyjnym nie może również zostać osoba prawna np. spółka zo.o.
Jak ustanowić zarząd sukcesyjny?
Ustanowienie zarządu sukcesyjnego wymaga dopełnienia trzech formalności:
- Zarządcę sukcesyjnego może powołać przedsiębiorca, jeszcze za życia – należy jednak pamiętać o zachowaniu formy pisemnej pod rygorem nieważności. Oprócz tego przedsiębiorca może zastrzec, że jeden z jego prokurentów ma się stać zarządcą sukcesyjnym w chwili jego śmierci.
- Należy uzyskać zgodę zarządcy sukcesyjnego, jeżeli ten został wskazany w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
- Ostatnim krokiem jest dokonanie wpisu zarządy sukcesyjnego do CEIDG. Wpis taki nie podlega opłacie i może zostać dokonany również przez Internet.
A co w sytuacji, gdy przedsiębiorca za życia nie ustanowił zarządcy sukcesyjnego? W tym przypadku warto odwołać się do art. 12 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, która wskazuje:
1. Jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, po śmierci przedsiębiorcy zarządcę sukcesyjnego może powołać:
1) małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
2) spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo
3) spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.
2. Po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego zarządcę sukcesyjnego może powołać wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku.
3. Do powołania zarządcy sukcesyjnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1 albo 2, wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100.
Kiedy wygasa zarząd sukcesyjny?
Zarząd sukcesyjny wygasa w terminie 2 lat od dnia śmierci przedsiębiorcy. Z istotnych powodów sąd może przedłużyć ten czas, na okres nie dłuższy niż 5 lat. Może on jednak wygasnąć wcześniej, jeżeli:
- w ciągu 2 miesięcy od śmierci przedsiębiorcy nikt nie przyjął spadku,
- stwierdzono nabycie przedsiębiorstwa w spadku przez jedynego spadkobiercę,
- jedna osoba nabyła całe przedsiębiorstwo w spadku,
- w ciągu miesiąca od wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG,
- ogłoszono upadłość,
- wcześniej nastąpi dział spadku.
Jeżeli macie pytania, jak ustanowić zarząd sukcesyjny zapraszam do kontaktu.
