Samowola budowlana to termin, który nie ma oficjalnej definicji. Nie została ona określona w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Czym więc ona jest? Jakie są konsekwencje samowoli budowlanej? Na te i inne pytania odpowiadam w dzisiejszym artykule.
Co to jest samowola budowlana?
Jak to już zostało wyraźnie zaznaczone, samowola budowlana jest terminem, który nie ma oficjalnej definicji, którą można się posługiwać. Nie precyzują go również przepisy ustawy 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.). Tym niemniej jednak, za samowolę budowlaną uznaje się:
- Budowę obiektu budowlanego, bez uprzedniego uzyskania pisemnej zgody na budowę.
- Wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych bez pozwolenia lub zgłoszenia.
- Przeprowadzenie robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu właściwego organu.
- Budowę obiektu budowlanego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu.
- Przeprowadzenie robót budowlanych mimo ich wstrzymania.
- Rozpoczęcie użytkowania obiektu bez wcześniejszego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu prac budowlanych.
- Zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego i/lub jego części bez wymaganego zgłoszenia.
- Rozbiórkę obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na rozbiórkę.
Samowola budowlana to nic innego, jak przeprowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych, bez odpowiednich zgód, tj. pozwolenia lub zgłoszenia. Tak więc, jeżeli nie uzyskamy aprobaty ze strony odpowiednich organów administracji państwowej, najczęściej Starosty, wówczas mogą nam grozić różne konsekwencje, w tym te natury finansowej. Co więcej, niektórzy inwestorzy zdają się zapominać, że za samowolę budowlana uznaje się nawet rozpoczęcie prac przed uzyskaniem ostatecznej decyzji, na którą są określone terminy.
Samowola budowlana, jako problem społeczny
Wydawać by się mogło, że samowola budowlana to zjawisko marginalne i rzadko spotykane. Nic bardziej mylnego. Tylko w 2016 roku, w toku postępowań było ponad 24 000 tego typu spraw. Dotyczą one bardzo różnych kwestii, nie tylko stawiania domu jednorodzinnego. Zazwyczaj więc chodzi o jego rozbudowę, czy wszelkie dobudówki, remont domu, w tym również budowę garażu, basenu a nawet wiaty.
Konsekwencje samowoli budowlanej
Prawo budowlane zawiera przepisy karne, z który wynika, że jeżeli ktoś dopuścił się przeprowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych wbrew przepisom ustawy podlega karze grzywny (nowość wprowadzona we wrześniu 2022 roku), ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do dwóch lat. Oczywiście, zapewne indywidualnemu inwestorowi zazwyczaj nie grozi więzienie, aczkolwiek grzywny finansowe mogą być bardzo dotkliwe, które mogą wiązać się również z tym, że dostaniemy nakaz rozbiórki obiektu albo legalizacji samowoli budowlanej.
Maksymalna kara grzywny za samowolę budowlaną wynosi aż 1 080 000 zł. Postępowanie karne nie zostanie rozpoczęte, jeżeli minęło 5 lat od jej popełnienia, co nie zmienia faktu, że sankcji administracyjnych możemy się spodziewać w każdej chwili, ponieważ tutaj nie przedawnia się złamanie przepisów. Jeżeli więc dodatkowo otrzymamy nakaz rozbiórki, wówczas będziemy dodatkowo obciążeni kosztami rozbiórki, a w razie zwłoki z pracami może zostać zadanie zlecone firmie zastępczej, a inwestor zostanie obciążony kosztami robót i grzywną za niewykonanie nakazu.
Jeżeli macie pytania dotyczące samowoli budowlanej, lub też np. otrzymaliście nakaz rozbiórki, zapraszam do kontaktu.
