Podróż samolotem to często ekscytująca przygoda, wakacje, spotkanie rodzinne czy ważne sprawy biznesowe. Niestety, zdarza się, że samolot nie startuje zgodnie z planem, a pasażerowie spędzają długie godziny na lotnisku. Warto wiedzieć, że w takich sytuacjach przysługują określone prawa, w tym prawo do odszkodowania za opóźniony lot.
Podstawa prawna, Rozporządzenie (WE) nr 261/2004
Najważniejszym dokumentem regulującym prawa pasażerów lotniczych jest Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady. To właśnie ono przewiduje rekompensaty w przypadku:
- opóźnienia lotu,
- odwołania lotu,
- odmowy przyjęcia na pokład (np. z powodu overbookingu).
Jeśli Twój lot wystartował z lotniska w Unii Europejskiej lub był realizowany przez przewoźnika z UE i lądował na terenie Wspólnoty, masz prawo powołać się na to rozporządzenie.
Kiedy przysługuje odszkodowanie za opóźniony lot?
Prawo do odszkodowania nie dotyczy każdej niedogodności związanej z podróżą, ale konkretnej sytuacji, gdy opóźnienie lotu powoduje realną stratę czasu. Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 odszkodowanie przysługuje pasażerowi, jeżeli:
- Opóźnienie w miejscu docelowym wynosi co najmniej 3 godziny
- Liczy się nie czas startu, ale moment, kiedy samolot otworzy drzwi po wylądowaniu.
- Jeśli różnica względem planowanego przylotu przekracza 3 godziny, pasażer ma prawo do rekompensaty.
- Lot rozpoczyna się lub kończy w UE (albo przewoźnik ma siedzibę w UE)
- Odszkodowanie przysługuje, jeśli start odbywa się z lotniska w Unii Europejskiej (oraz w Islandii, Norwegii, Szwajcarii).
- Jeśli startujesz z kraju spoza UE, odszkodowanie otrzymasz tylko wtedy, gdy linia lotnicza jest zarejestrowana w UE.
- Opóźnienie nie wynika z nadzwyczajnych okoliczności
Linie lotnicze mogą zwolnić się z odpowiedzialności, jeśli udowodnią, że opóźnienie było spowodowane zdarzeniami niezależnymi od nich, np.:- bardzo złymi warunkami pogodowymi (burze, mgła, huragan),
- strajkiem kontroli ruchu lotniczego,
- nagłym zagrożeniem bezpieczeństwa (np. alarm bombowy),
- kolizją ze zwierzęciem na pasie startowym.
Uwaga: awarie techniczne samolotu czy brak załogi nie są traktowane jako nadzwyczajne okoliczności, wtedy linia lotnicza powinna wypłacić odszkodowanie.
- Pasażer posiada ważną rezerwację i stawił się do odprawy
- Aby dochodzić roszczeń, musisz mieć bilet i być gotowym do lotu (np. nie spóźnić się na odprawę).
- Nie otrzymałeś odszkodowania w innej formie
- Jeśli linia zaproponowała Ci voucher zamiast gotówki – masz prawo odmówić. Prawo gwarantuje pieniądze, a nie kupon na kolejny lot.
Wysokość odszkodowania za opóźniony lot
Kwota rekompensaty zależy od długości planowanego lotu:
- 250 € – w przypadku lotów do 1500 km,
- 400 € – dla lotów wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz innych lotów od 1500 do 3500 km,
- 600 € – dla pozostałych lotów powyżej 3500 km.
Warto podkreślić, że są to kwoty ryczałtowe, niezależne od ceny biletu.
Dodatkowe prawa pasażera za opóźniony lot
Poza samym odszkodowaniem pasażer ma prawo do:
- opieki na lotnisku, posiłków, napojów, kontaktu telefonicznego czy noclegu w hotelu,
- zwrotu kosztu biletu, jeśli opóźnienie przekracza 5 godzin i pasażer decyduje się nie kontynuować podróży.
Jak dochodzić swoich praw?
Dochodzić odszkodowania za opóźniony lot można samodzielnie, ale trzeba przygotować się na to, że linie lotnicze nie zawsze chętnie przyznają się do odpowiedzialności. Pierwszym krokiem powinno być zebranie wszystkich dokumentów związanych z podróżą, biletu, karty pokładowej, potwierdzenia rezerwacji czy informacji o godzinie faktycznego przylotu. Im więcej dowodów uda się zgromadzić, tym łatwiej później wykazać swoje racje. Warto również zapisać, o której godzinie otwarto drzwi samolotu, bo to właśnie ten moment jest prawnie uznawany za faktyczne zakończenie lotu.
Kiedy już mamy w ręku wszystkie dokumenty, należy zgłosić reklamację bezpośrednio do przewoźnika. Najlepiej zrobić to na piśmie, korzystając z formularzy dostępnych na stronie internetowej linii lotniczej albo wysyłając oficjalne wezwanie do zapłaty. W zgłoszeniu trzeba powołać się na przepisy Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i wskazać wysokość należnego odszkodowania. Linie lotnicze mają obowiązek ustosunkować się do reklamacji w rozsądnym terminie, zwykle w ciągu kilku tygodni.
Niestety, praktyka pokazuje, że przewoźnicy często odmawiają wypłaty, tłumacząc się „nadzwyczajnymi okolicznościami”, nawet jeśli faktyczne przyczyny opóźnienia były inne, np. awaria techniczna czy błędy organizacyjne. W takich sytuacjach pasażer nie powinien się zniechęcać. Odmowa ze strony linii lotniczej nie oznacza końca sprawy. Można bowiem skierować sprawę do Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który ma kompetencje do zbadania, czy odmowa była zasadna.
Jeżeli i ta droga okaże się bezskuteczna, pozostaje jeszcze możliwość skierowania sprawy do sądu. Wtedy zdecydowanie warto skorzystać z pomocy adwokata, który przygotuje odpowiednie pismo procesowe, zgromadzi dowody i będzie reprezentował pasażera w postępowaniu. Z doświadczenia wynika, że sama interwencja prawnika często skłania linie lotnicze do polubownego zakończenia sprawy, zanim jeszcze dojdzie do rozprawy.
Warto pamiętać, że roszczenia o odszkodowanie za opóźniony lot nie przedawniają się od razu. W Polsce termin przedawnienia wynosi zwykle sześć lat, co oznacza, że pasażer nie musi działać natychmiast po opóźnieniu, choć im szybciej podejmie kroki, tym łatwiej będzie zgromadzić dowody.
Opóźniony lot to nie tylko strata czasu i stres, ale także sytuacja, w której pasażer nie jest bezbronny. Warto znać swoje prawa i skutecznie z nich korzystać. W wielu przypadkach odszkodowanie wynosi nawet 600 euro, a jego uzyskanie jest jak najbardziej realne.
Jeżeli spotkała Cię taka sytuacja i chcesz dochodzić swoich praw, zapraszam do kontaktu, pomoc profesjonalisty zwiększa szansę na szybkie i skuteczne uzyskanie rekompensaty.
