Prawo spadkowe ma chronić interesy stron. Coraz częściej zdarza się jednak, że sąd orzeka tzw. niegodność dziedziczenia i wyklucza, jednego bądź wielu spadkobierców z działu spadku. Odpowiadam, kiedy można zostać uznanym za niegodnego dziedziczenia i kto może żądać uznania a niegodnego? Podpowiadam również, kiedy należy złożyć pozew? Koniecznie przeczytajcie.
Czym jest niegodność dziedziczenia?
Instytucja niegodności dziedziczenia opiera się na założeniu, że w pewnych sytuacjach spadkobierca dopuścił się niewłaściwego zachowania w stosunku do zmarłego i należy go wykluczyć z podziału spadku. Przemawiają w tym wypadku względy estetyczne, jednakże prawo spadkowe zawiera tutaj zamknięty katalog przyczyn, które mogą prowadzić do uznania spadkobiercy za niegodnego, o czym w dalszej części niniejszego artykułu.
Kiedy spadkobierca może zostać uznany za niegodnego dziedziczenia?
Prawo spadkowe dopuszcza kilka sytuacji, w których sąd może stwierdzić, że spadkobierca jest niegodny, by dziedziczyć po zmarłym, dotyczy to sytuacji, gdy (art. 928 Kodeksu cywilnego):
- dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
- podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
- umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że uznanie za niegodnego dziedziczenia następuje poprzez orzeczenie sądu. Oznacza również, że spadkobierca takie zostaje wyłączony z podziału spadku, tak jakby nie dożył jego otwarcia.
Skutki uznania spadkobiercy za niegodnego
Tak jak to już zostało zaznaczone, podstawowym skutkiem, uznania danej osoby za niegodną dziedziczenia, jest to, że spadkobierca jest traktowany jakby nie dożył otwarcia spadku. Nie bierze on udziału w dziedziczeniu, a na jego miejsce wstępują inne osoby:
- spadkobiercy ustawowi, przy dziedziczeniu ustawowym,
- spadkobiercy przy dziedziczeniu testamentowym – osoby uprawnione z tytułu podstawienia lub przyrostu.
Co istotne, spadkobierca, który został uznany za niegodnego dziedziczenia nie ma również prawa do zachowku.
Niegodność dziedziczenia a przebaczenie przez spadkodawcę
Spadkobierca nie będzie uznany za niegodnego dziedziczenia, w sytuacji, gdy spadkodawca, przed śmiercią, przebaczy mu postępowanie.
Kto może żądać uznania za niegodnego dziedziczenia?
Żądać uznania danej osoby za niegodnej dziedziczenia, może każdy, kto ma w tym interes prawny, a więc osoby, które dziedziczyłyby w miejsce niegodnego.
Kiedy należy złożyć pozew o uznanie za niegodnego dziedziczenia?
Pozew należy złożyć w terminie 1 roku, od momenty, kiedy spadkobierca uzyskał informację o przyczynach niegodności. Należy również zaznaczyć, że nie może to nastąpić później niż w terminie 3 lat od śmierci spadkodawcy. Po upływie, wyżej wskazanych, terminów nie można już żądać uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia.
W przypadku jakichkolwiek pytań i wątpliwości dotyczących prawa spadkowego, pozostaję do Państwa dyspozycji.
