Stosunek pokrewieństwa jest bardzo istotny jeżeli chodzi o prawo spadkowe i dziedziczenie po zmarłym. Kodeks cywilny jasno precyzuje rolę zstępnych i wstępnych, co nie oznacza, że pojęcia te są dla wszystkich zrozumiałe. Ich wyjaśnienie pozwoli lepiej zrozumieć, kto dziedziczy spadek po zmarłym. Serdecznie zapraszam do lektury tego artykułu.
Stosunek pokrewieństwa a dziedziczenie
Stosunek pokrewieństwa jest bardzo istotny jeżeli chodzi o kwestie dziedziczenia po zmarłym. Odnosi się on do stopnia bliskości lub stopnia związku między dwiema osobami na podstawie wspólnego pochodzenia rodowego. Może być on mierzony w różny sposób. Jest on o tyle ważny, że ma wpływ m.in. na ustalenie spadkobierców ustawowych i dziedziczenie. Im większy jest stopień pokrewieństwa między danymi osobami, tym większe są szanse na dziedziczenie, zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego.
Kim są zstępni?
Zstępni to pojęcie często stosowane w prawie cywilnym (w tym głównie w prawie spadkowym) oraz prawie podatkowym. Określa ono potomków, czyli osoby spokrewnione ze sobą w tzw. linii prostej, czyli pochodzącej od wspólnego przodka – dzieci, wnuki, prawnuki itd.
Co istotne, potomkami w linii prostej są nie tylko biologiczne dzieci, wnuczęta i prawnuczęta, ale także dzieci adoptowane (przysposobione przez stronę), jak i te, które zostały uznane za własne oraz dzieci, które pochodzą spoza małżeństwa.
Kim są wstępni?
Wstępnymi są dla osoby fizycznej, te osoby od których się wywodzi – jego rodzice, dziadkowie , pradziadkowie.
Przykładami relacji wstępnych w linii prostej są np.:
- Rodzice: Osoby zmarłej osoby, czyli ojciec i matka.
- Dziadkowie: Rodzice ojca i matki zmarłej osoby.
- Pradziadkowie: Rodzice dziadków zmarłej osoby.
Pokrewieństwo a powinowactwo
Wyżej wskazanych pojęć nie należy ze sobą mylić. Pokrewieństwo i powinowactwo to dwa różne pojęcia, które odnoszą się do relacji między osobami w kontekście związków rodzinnych. Pokrewieństwo odnosi się do związku między dwiema osobami na podstawie wspólnego pochodzenia rodowego. Jest to związek biologiczny lub prawny, który łączy członków rodziny, takich jak rodzice, dzieci, rodzeństwo, dziadkowie, wnukowie i tak dalej. Pokrewieństwo jest zwykle mierzone w stopniach, które określają stopień bliskości związku między osobami, jak wspomniano wcześniej. Powinowactwo z kolei odnosi się do związku, który powstaje w wyniku małżeństwa lub związku partnerskiego. Występuje ono między małżonkami a krewnymi drugiego małżonka. Na przykład, jeśli osoba A jest zamężna z osobą B, to osoby z rodziny B (np. teściowie, szwagierki, teściowe) mają powinowactwo względem osoby A. Powinowactwo jest związane z małżeństwem i nie jest oparte na pokrewieństwie biologicznym.
Warto zauważyć, że powinowactwo jest relacją prawną i społeczną, która wynika z małżeństwa lub związku partnerskiego. Jest to związane z rozszerzeniem sieci rodzinnej w wyniku małżeństwa i tworzeniem więzi z rodziną drugiego małżonka. Pokrewieństwo natomiast odnosi się do bezpośrednich relacji biologicznych lub prawnych między członkami rodziny.
Na koniec warto podkreślić, że prawidłowe zrozumienie nazewnictwa obejmującego wstępnych i zstępnych pozwala, w prosty sposób, ustalić krąg spadkobierców ustawowych, a także określić prawo do zachowku, w przypadku pominięcia niektórych krewnych w testamencie.
