Praktyczne wskazówki z zakresu prawa spadkowego
Testament to jedno z najważniejszych narzędzi w planowaniu sukcesji i zabezpieczeniu interesów bliskich. W praktyce najczęściej wybierane są dwa rodzaje rozrządzeń: testament notarialny oraz testament własnoręczny. Każdy z nich ma odmienne cechy, poziom bezpieczeństwa i ryzyko błędów. Warto więc wiedzieć, w jakiej sytuacji sprawdzi się dokument sporządzony u notariusza, a kiedy wystarczy forma odręczna. Jako adwokat od prawa spadkowego podpowiadam, na co zwrócić szczególną uwagę.
Testament notarialny, czyli maksymalne bezpieczeństwo i pewność prawa
Testament notarialny to akt urzędowy sporządzany przez notariusza z zachowaniem wszystkich wymogów formalnych. Jest szczególnie korzystny, gdy rozrządzenie majątkiem ma większą wartość, wskazuje wielu spadkobierców lub zawiera bardziej złożone dyspozycje, takie jak zapis windykacyjny, wydziedziczenie czy ustanowienie wykonawcy testamentu.
Profesjonalne sporządzenie dokumentu minimalizuje ryzyko późniejszych sporów sądowych i podważenia testamentu. Jest to ważne zwłaszcza wtedy, gdy relacje rodzinne są napięte lub istnieje obawa, że spadkobiercy będą kwestionować treść rozrządzenia. W praktyce testament notarialny daje również gwarancję, że dokument nie zaginie, ponieważ jego wypisy są przechowywane w kancelarii, a informacja o nim może zostać zgłoszona do Notarialnego Rejestru Testamentów. Dlatego jako adwokat od prawa spadkowego w szczególności rekomenduje jego spisanie.
Testament własnoręczny, prostszy, lecz bardziej ryzykowny
Testament holograficzny, czyli własnoręczny, jest popularny dzięki swojej dostępności i braku kosztów związanych z jego sporządzeniem. Wystarczy, aby został napisany w całości ręcznie, podpisany i opatrzony datą. Taka forma sprawdzi się, gdy treść testamentu jest prosta, a rozrządzenie majątkiem ogranicza się do podstawowych wskazówek dotyczących dziedziczenia.
Choć jest to rozwiązanie szybkie i łatwe, wiąże się również z ryzykiem błędów formalnych. Brak daty, nieczytelność dokumentu czy sporządzenie go na komputerze mogą spowodować jego nieważność. Problematyczne bywa również przechowywanie testamentu własnoręcznego, istnieje ryzyko, że dokument zostanie zagubiony, zniszczony lub zatajony.
Którą formę testamentu wybrać?
Wybór między testamentem notarialnym a własnoręcznym powinien wynikać przede wszystkim z charakteru majątku oraz przewidywanych okoliczności po śmierci testatora. W sytuacji, gdy rozrządzenie dotyczy nieruchomości, firm rodzinnych, wielu składników majątku lub relacji pomiędzy spadkobiercami, które już wcześniej budziły napięcia, testament notarialny zapewnia wyższy poziom pewności. Zawiera on profesjonalne, precyzyjne sformułowania, co zmniejsza ryzyko błędnej interpretacji.
Testament własnoręczny będzie korzystnym rozwiązaniem przy prostych dyspozycjach, gdy majątek nie jest rozbudowany, a wola spadkodawcy nie wymaga szczegółowych konstrukcji prawnych. Sprawdza się zwłaszcza wtedy, gdy spadkobiercy są zgodni co do podziału i nie przewiduje się późniejszych sporów. Warto jednak zadbać o jego czytelność, jednoznaczność i prawidłową formę.
Niezależnie od wyboru, kluczowe jest, aby treść testamentu była przemyślana i odzwierciedlała rzeczywiste zamiary spadkodawcy. Prawidłowo sporządzony dokument pozwala uniknąć niepotrzebnych konfliktów oraz długotrwałych postępowań sądowych. W wielu przypadkach najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja z prawnikiem doświadczonym w prawie spadkowym, który pomoże ocenić poziom ryzyka oraz zaproponuje formę odpowiadającą indywidualnym potrzebom.
Jeśli potrzebna jest pomoc przy sporządzaniu testamentu lub analizie istniejącego dokumentu, zapraszam do kontaktu.
