Prawo spadkowe określa różne rodzaje testamentów. Coraz częściej jednak spadkodawcy poszukują najlepszego dla nich rozwiązania, by mieć pewność, że ich ostatnia wola, co do podziału zgromadzonego przez nich majątku, zostanie uszanowana i zrealizowana. Jednym z nich jest testament urzędowy?
Czym jest testament urzędowy (alograficzny)?
Testament urzędowy to rodzaj testamentu zwykłego. Można go sporządzić wyłącznie w kilku sytuacjach, szczególnie, gdy nie mamy możliwości sporządzenia dokumentu własnoręcznie lub u notariusza. Definicję testamentu urzędowego znajdziemy w artykule 951 Kodeksu cywilnego. Mówi ona, że:
- 1. Spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.
§ 2. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.
§ 3. Osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.
Należy zauważyć, że bardzo często testament urzędowy jest porównywalny do notarialnego, chociaż udział notariusza w tym wypadku jest zbędny. Ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że obecność urzędnika oraz odpowiedniej ilości świadków wystarczy do tego, by miał on moc wiążącą.
Jak sporządzić testament urzędowy?
Sporządzenie testamentu urzędowego nie jest trudne. Wymaga jednak, co najwyżej, obecności odpowiedniej ilości osób i urzędnika. Spadkodawca może w sposób ustny wyrazić swoje zamiary, co do przeznaczenia swojego majątku. Nie musi wiec nawet umieć pisać. Warto jednak pamiętać o tym, że przyjęcie oświadczenia woli musi następować w obecności:
- wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu lub gminy, kierownika urzędu stanu cywilnego – wystarczy obecność tylko jednej z wymienionych osób;
- dwojga dorosłych świadków.
Kto nie może być świadkiem w przypadku spisywania testamentu urzędowego?
Kodeks cywilny (art. 956 i 957) wyraźnie wskazują, że świadkami muszą być wyłącznie osoby pełnoletnie, ale nie jest to jedyny wymóg. Bezwzględnie nie mogą nimi być:
- osoby, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych,
- niewidomi,
- osoby głuche lun nieme,
- każdy, kto nie może czytać i pisać,
- osoby, które nie władają językiem, w którym spadkodawca sporządził testament,
- skazani prawomocnym wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania,
- osoby, które w testamencie mają zostać wskazane jako spadkobiercy.
Ile kosztuje testament urzędowy?
Sporządzenie testamentu urzędowego nie jest drogie i jest to koszt stały, który wynosi 22 zł. W przypadku testamentu notarialnego to wydatek ok. 70 zł, plus koszty wpisów aktu.
Warto jednak nadmienić, że niska opłata za sporządzenie testamentu urzędowego nie przyczyniła się wcale do jego spopularyzowania. Nadal, panuje przekonanie, że nie jest on dostatecznie skuteczny i będzie go łatwo obalić w sądzie. Nic bardziej mylnego.
Jeżeli macie pytania dotyczące testamentu urzędowego, zapraszam do kontaktu.
