Dziedziczenie długów, czyli jak uniknąć długów spadkowych?

Dziedziczenie spadku w niektórych przypadkach wiąże się także z tym, że nie zawsze otrzymamy same aktywa. Dziedziczenie długów po zmarłych jest coraz powszechniejsze. Co zrobić, aby pozbyć się niechcianego spadku i jak uniknąć długów spadkowych? Na te i inne pytania związanie z dziedziczeniem długów znajdziecie odpowiedzi w tym artykule.

Dziedziczenie długów

Sytuacja majątkowa osoby zmarłej niejednokrotnie zaskakuje. Wydawać by się mogło, że spadkobiercy zawsze otrzymają tylko i wyłącznie aktywna po zmarłym. Niektórzy wręcz na nie czekają. Praktyka jednak pokazuje, że za pięknym domem i drogimi samochodami mogą kryć się wyłącznie długi i duże kredyty. Ustalenie tego, co otrzymaliśmy w spadku wcale też nie jest proste, ponieważ, aby się tego dowiedzieć należy mieć tytuł prawny do spadku. Oznacza to ni mniej ni więcej, że nie wystarczy być dzieckiem osoby zmarłej. Może się bowiem zdarzyć, że jeszcze za życia spadkodawca wydziedziczył daną osobę. Tak więc, spadkobierca musi posiadać notarialne poświadczenie dziedziczenia bądź też sądowne potwierdzenie nabycie spadku.

Dziedziczenie długów spadkowych przed i po nowelizacji ustawy

W 2015 roku miała miejsce nowelizacja przepisów kodeksu cywilnego dotycząca dziedziczenia. Przed jej wprowadzeniem zasadą która obowiązywała było tzw. dziedziczenie wprost. Oznaczało ono, że jeżeli w terminie 6 miesięcy, od dnia powzięcia informacji o dziedziczeniu, spadkobierca nie dokonał żadnych czynności w związku z zaistniałą sytuacją wówczas dziedziczył on spadek wprost z mocy ustawy. Wyjątek dotyczył osób małoletnich i ubezwłasnowolnionych.

Nowelizacja ustawy z dnia 18 października 2015 roku wprowadziła istotne zmiany, korzystniejsze dla spadkodawców w porównaniu do przepisów sprzed roku 2015. Od tej pory dziedziczenie długów spadkowych następuje z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Po wprowadzonych zmianach spadkobierca odpowiada więc za długi spadkowe jedynie do wysokości odziedziczonego spadku. Jeżeli zaś wyrazi on zgodę na przejęcie spadku wprost bądź też jego odrzucenie musi on złożyć stosowne oświadczenie.

Jak uniknąć długów spadkowych?

Zazwyczaj jest tak, że osoba zmarła nie zostawia po sobie testamentu. W takiej sytuacji dziedziczenie ma miejsce zgodnie z polskimi przepisami prawa. W pierwszej kolejności więc mogą się o niego ubiegać małżonek oraz dzieci zmarłego i to najczęściej one stają przed dylematem, co z nim zrobić. I tutaj mają one pół roku na podjęcie takiej decyzji. Jest to dość wystarczający czas, aby rozeznać się, w tym, jaki majątek lub ewentualne długi pozostawił po sobie spadkodawca.

Długi spadkowe a wierzyciele

Pamiętajmy, pół roku to czas, gdy spadkobierca niejako nie odpowiada za długi spadkowe – jest nietykalny. W tym czasie żaden z ewentualnych wierzycieli nie może domagać się od nas spłaty zobowiązań po zmarłym. Jesteśmy w tym przypadku chronieni prawnie. Jest to więc odpowiedni moment na to, by jeżeli chcemy przyjąć spadek z długami, rozeznać się, w jaki sposób możemy je spłacić.

Długi spadkowe a małoletni spadkobiercy

W przypadku nieletnich spadkobierców, dziedziczą oni spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiadają oni za długi, ale tylko do wysokości stanu czynnego spadku. Przedstawiciel ustawowy nieletniego może jednak, w ciągu 6 miesięcy, od daty dowiedzenia się o dziedziczeniu, wystąpić o zezwolenie sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w całości, co pozwoli uniknąć dziedziczenia długów spadkowych przez nieletniego.

Kiedy warto odrzucić spadek, czyli jak nie przyjąć spadku z długami?

Jeżeli znamy pełną sytuację materialną osoby zmarłej najczęściej nie będziemy mieli problemu z podjęciem decyzji czy przyjąć czy też odrzucić spadek.

Odrzucenie spadku nie oznacza jednak, że został on odrzucony przez np. dzieci zmarłego. W takim przypadku w ich imieniu, lub w przypadku gdy są dorosłe, one również muszą wystąpić z wnioskiem o odrzucenie spadku w całości.

Spis inwentarza przez komornika

Ewentualni spadkobiercy mogą także wystąpić do sądu o sporządzenie spisu inwentarza przez komornika, czyli wszystkich składników majątku i długów osoby zmarłej. Dokument taki pokazuje niejako górną granicę wartości dziedziczonych zobowiązań. Jest on jednak dość drogi, ponieważ komornik pobiera 10 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą godzinę pracy.

Za spis inwentarza będziemy musieli zapłacić od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.

Kto dziedziczy długi po zmarłym?

Jeszcze jedna kwestia, którą należy poruszyć w tym miejscu, to dotyczy tego, kto dziedziczy długi po zmarłym? Przepisy Kodeks Cywilnego wyraźnie wskazują, że w przypadku śmierci danej osoby wszystkie jego zobowiązania i aktywa przechodzą na spadkobierców. Jeżeli nie został sporządzony testament dziedziczą kolejno:

• Współmałżonek i dzieci zmarłego.
• Wnuki.
• Rodzice zmarłego.
• Rodzeństwo spadkodawcy.
• Zstępni spadkodawcy.
• Dziadkowie lub zstępni dziadków zmarłego.

Jeżeli masz pytania dotyczące długów spadkowych zapraszam do kontaktu.